تجزیه و تحلیل آثار اقتصادی خمس به عنوان یک نرخ مالیاتی در نظام اقتصادی اسلام

سومین همایش مالیات های اسلامی ۱۷ اسفند ماه ۱۳۸۹ در سالن همایش های دانشگاه مفید قم برگزار شد. مقاله ای که در ادامه می آید به عنوان یکی از مقالات برتر در این همایش ارائه و در مجموعه مقالات آن به چاپ رسیده است.

چکیده
این مقاله می خواهد با یک تصور رایج درمورد نرخ مالیاتی خمس مخالفت کند. تصور رایج آن است که خمس یک نرخ مالیاتی تناسبی و ثابت است .در یکی از مطالعات انجام شده در این زمینه تصریح شده است که محوری ترین و فراگیرترین نوع مالیات اسلامی (خمس) دارای نرخ تناسبی است یعنی نرخ نهائی و متوسط در خمس برابر بیست درصد است (نوری،۱۳۸۶ : ۵۹۲). حتی به طور کلی ادعا شده که مالیات با نرخ تصاعدی در اسلام نداریم و مالیات اسلامی یا تناسبی است که بیشترین مسئولیت مالی مردم را در بر می گیرد، یا تنازلی است که معدودی از منابع را درفاصله های مشخصی درآمدی در برمی گیرد و یا ثابت و سرانه است مانند زکات فطره ، و…. (همان :۵۹۶ ) .
این مقاله بر خلاف تصور مذکور با شاخص های متعددی نشان خواهد داد که خمس یک نرخ صعودی مالیاتی است بنابراین علاوه بر آنکه یک منبع درآمدی برای دولت است که با توجه به قدرت پرداخت افراد دریافت میگردد یک ابزار سیاستی برای توزیع مجدد در آمد است. این خصوصیت با فلسفه فیء و انفال به طور کلی نیز سازگارتر است.آنگاه همین روش در مورد اثبات قرابت خمس با مالیات بر سود پیگیری خواهد شد؛تا نشان داده شود که مالیات صعودی خمس اثر ضد انگیزشی برای تولید کننده ندارد.این مقاله هر چند یک حرکت از روبنا به زیر بنا به تعبیر علامه شهید صدر است ، اما به فقیهانی که فتوای آنها تحت تاثیر زیر بنا نیز شکل می گیرد کمک خواهد کرد تا فتوای فقهی خود در این زمینه را تحکیم یا اصلاح کنند.
کلید واژه خمس : مالیات صعودی ، خمس،توزیع درآمد, مالیات بر سود ،کارائی ، نظام اقتصادی اسلام.

دریافت مقاله ی کامل

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *